‘Stap voor stap kreeg ik het vertrouwen in mezelf terug’

Soms merk je pas hoe ver je over je grenzen bent gegaan als je lichaam letterlijk op de rem trapt. Werken lukte voor Rosa niet meer en ook het vertrouwen in zichzelf was ze een tijd kwijt.

Als Rosa terugkijkt, ziet ze niet één moment waarop het misging. Na haar studie rolde ze min of meer vanzelf een baan in. Wat eerst een bijbaan was, werd uiteindelijk fulltime werk. Veilig en vertrouwd, maar gaandeweg merkte ze dat het haar steeds minder paste. “Ik wist eigenlijk niet goed wat ik wilde. Dus bleef ik maar doorgaan. Zonder echt gezien te worden in waar ik goed in ben. Uiteindelijk ben ik mezelf ergens verloren.”

En dat bleef niet alleen bij een gevoel. Haar lichaam begon steeds duidelijker te protesteren. Ze was uitgeput, had lichamelijke klachten en emoties dienden zich op de meest onverwachte momenten aan. Op een dag ging het op haar werk echt niet meer. “Toen dacht ik: dit is niet hoe mijn lijf hoort te werken en niet hoe ik me hoor te voelen.”

Eerst ruimte, dan pas vooruit

Wat volgde was een periode waarin Rosa vooral moest herstellen. Gesprekken voeren kostte haar al enorm veel energie. Alleen focussen op wat iemand zei, kon genoeg zijn om daarna een middag op de bank te moeten liggen. Tijdens haar re-integratie werd ze begeleid door Hiske van Driel, een bij Noloc aangesloten professional. Wat Rosa achteraf vooral waardeert, is dat Hiske niet direct begon over vacatures, sollicitaties of zo snel mogelijk weer aan het werk gaan. “Daar was ik helemaal nog niet aan toe. En dat zag zij ook.”

In het begin was praten soms al genoeg. Vertellen wat er speelde, proberen te begrijpen wat er gebeurde en vooral ervaren dat dat er mocht zijn. “Die gesprekken waren heel fijn. Ik kon gewoon alles zeggen.” Juist dat is volgens Rosa belangrijk geweest. Iemand naast je hebben die begrijpt dat re-integreren niet begint met een sollicitatie, maar met kijken naar waar iemand op dat moment staat. In haar traject werden de stappen daarom heel geleidelijk opgebouwd.

Ik kon gewoon alles zeggen. Dat was heel fijn.

Alleen luisteren was tegelijkertijd niet genoeg. Toen Rosa weer wat steviger stond, hielp Hiske haar ook om daadwerkelijk vooruit te kijken. “Zij communiceert heel helder en gestructureerd. Precies eigenlijk wat je nodig hebt. Ze liet me voelen: jij bent degene die bepaalt, jij voelt wat kan. Maar er zat ook een beetje strengheid in: we gaan dit wél doen. En ik ga je helpen.”

Die combinatie werkte voor haar: ruimte krijgen waar dat nodig was, maar ook worden uitgedaagd zodra een volgende stap wel kon. Soms had ze, zoals ze zelf lachend zegt, “gewoon even een schop onder de reet nodig”. Daarin zit voor haar een belangrijk verschil tussen er alleen voor staan en professionele begeleiding krijgen. Een goede coach neemt het proces niet van je over, maar helpt je om zelf weer beweging te vinden. En biedt het vertrouwen om dingen te proberen die op dat moment nog spannend voelen.

Weer even voelen hoe werken voelt

Op een gegeven moment was Rosa eraan toe om voorzichtig weer aan het werk te gaan. Niet meteen met een volle werkweek, maar klein. Heel klein. Rosa vond zelf een plek bij een maatschappelijke organisatie waar ze een paar uur per week kon beginnen. “Het was echt puur om weer even te voelen: hoe is het om te werken? Wat doet dat met mij?” Ze begon met eenvoudige werkzaamheden. Daarna kwam er iedere week iets bij. Zo bouwde ze haar uren langzaam op.

Gaandeweg merkte Rosa hoeveel voldoening dit werk haar gaf. “Toen dacht ik echt: ik moet iets zinvols gaan doen.” Het werd een belangrijk inzicht in haar zoektocht naar werk dat beter bij haar past.

Niet één groot omslagpunt

Was er één moment waarop alles ineens weer goed was? Nee, zegt Rosa. En misschien is juist dat geruststellend voor anderen die midden in een re-integratietraject zitten. “Ik heb heel vaak gedacht: o ja, nu snap ik het. Nu weet ik hoe de vork in de steel zit. En dan kwam er toch weer iets naar boven.”

Herstellen bleek geen rechte lijn. Toch kwamen er steeds meer momenten waarop ze merkte dat er iets veranderde. Ze leerde haar eigen signalen beter herkennen, haar grenzen serieuzer nemen en bewuster kijken naar wat haar energie geeft en kost. “Door het bewustzijn dat ik nu heb, kan ik veel makkelijker intunen op mijn lijf en mijn gedachten. Als die ineens helemaal als een dolle gaan, weet ik beter wat ik daarmee moet doen.”

Ook weet ze inmiddels dat balans voor haar geen luxe is. “Mijn emmer is gewoon wat eerder vol dan die van een ander. Dus ik moet af en toe op de rem trappen. Die balans is voor mij heel belangrijk.”

Van weer werken naar weer kiezen

Inmiddels werkt Rosa weer volop. Daarnaast is ze haar eigen onderneming gestart. Vooral dat laatste voelt voor haar als een teken van hoeveel er veranderd is. Waar ze eerder vooral bleef zitten waar ze zat, durft ze nu veel bewuster te kiezen.

Als ze tijdens het interview terugkijkt op het afgelopen jaar, moet ze soms zelfs graven naar hoe het precies voelde. Dat vindt ze eigenlijk wel een mooi gegeven. De periode die toen eindeloos leek, staat inmiddels niet meer iedere dag op de voorgrond. Wat ze wel heeft meegenomen, is het besef dat hulp vragen geen teken is dat je het zelf niet kunt. “Ik kan zelf mijn schaduwen niet zien. De dingen die ik onbewust doe, ziet iemand anders soms wel. Ik wil daarop gespiegeld worden. Ik geloof dat je daardoor juist sneller kunt groeien.”

Wat heb je te verliezen?

Wat zou ze zeggen tegen iemand die nu thuiszit en twijfelt of professionele re-integratiebegeleiding iets voor hem of haar is? Daar hoeft Rosa niet lang over na te denken. “Wat heb je te verliezen? Deze mensen zijn er echt om jou te helpen.”

Ze begrijpt die twijfel natuurlijk wel. Als je al genoeg aan je hoofd hebt, zit je misschien helemaal niet te wachten op nog iemand met wie je in gesprek moet of op wat er vervolgens van je wordt verwacht. Toch zou ze anderen aanraden die stap naar begeleiding wel te zetten. “Zet die gedachten eens aan de kant. Dat is natuurlijk niet zomaar gedaan. Maar echt: wat heb je te verliezen? Niks!”

De naam van de geïnterviewde is op haar verzoek gewijzigd.